Uchwalenie statutu

Założenie spółdzielni wymaga przede wszystkim uchwalenia statutu, który stanowi - obok ustawy - podstawę prawną działania spółdzielni. Co prawda, charakter prawny statutu jest przedmiotem rozbieżnych ocen w literaturze, wiele przemawia jednak za tym, że statut spółdzielni - podobnie jak statut spółki akcyjnej - jest pod względem prawnym umową cywilnoprawną. Stąd wykładnia postanowień statutu spółdzielni powinna być dokonywana zgodnie z regułami przyjętymi dla oświadczeń woli (art. 56 KC).
W myśl art. 6 § 1 PrSpółdz uchwalenie statutu spółdzielni następuje w ten sposób, że założyciele składają pod nim swoje podpisy, potwierdzając w ten sposób jego przyjęcie (osoby wstępujące później do spółdzielni poddają się postanowieniom statutu przez podpisanie deklaracji członkowskiej).
PrSpół ściśle określa sprawy, które założyciele muszą uregulować w statu-  198 cie, pozostawiając zarazem swobodę co do rozwiązań statutowych w pozostałym zakresie. Obligatoryjne postanowienia statutu, tworzące tzw. konieczną jego treść, określa art. 5 § 1 PrSpółdz. W myśl tego przepisu statut spółdzielni powinien zawierać:
1)    oznaczenie nazwy spółdzielni (z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i określeniem jej siedziby);
2)    przedmiot działalności spółdzielni (i czas trwania, jeśli założono ją na czas określony);
3)    wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, terminy ich wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie;
4)    prawa i obowiązki członków;
5)    zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków;
6)    sposób zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i podejmowania uchwał;
7)    zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni;
8)    zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokrywanie strat spółdzielni;
9)    postanowienia, których wprowadzenia wymagają przepisy PrSpóldz (zob. np. art. 15 § 2, 18, 21, 22, 24).